زين العابدين شيروانى
660
بستان السياحه ( فارسي )
ما بين هريك پنج فرسخ و قلاقسز و قلعهء چك و حسن اغلان و انكوره ما بين هريك شش فرسخ و از شهر انكوره الى بندر ازنكميده ده منزل و تردّدش مشكل جبال سخت و جنكلهاى پردرخت دارد قريهء امير يمان چهار فرسخ و قاونكوى و قصبهء اياش ما بين هريك سه فرسخ و قصبه بك به زارى هفت فرسخ و قصبهء ساريلو پنج فرسخ و قصبهء توربالى خان پنج فرسخ و قصبهء سنبك و قصبه توربالى ما بين هريك هفت فرسخ و قصبهء دراغلى و قصبهء كيوه ما بين هريك شش فرسخ و قصبهء سپانچه هفت فرسخ و بندر ازنكميد شش فرسخ و از آن بندر بكشتى نشسته به اسلامبول رفت و از آنجا وارد بندر قور قشم شد و از بندر مذكور الى شهر برسه سه فرسخ و از مدينهء برسه الى قصبهء آينه كول هشت فرسخ و قريهء ميزال سه فرسخ و چقرچى هفت فرسخ و سيد عمر شش فرسخ و شهر كوتاهيّه چهار فرسخ و از آنجا به قريهء دولر پنج فرسخ و قريهء ايكرت پنج فرسخ و شهر قراحصار شش فرسخ و در آن راه جبال بسيار و جنكل بيشمار مشاهده شد و از قراحصار الى كوزل حصار كوهسارش بسيار و بعضى مسالكش دشوار است قصبهء صندوقلى نه فرسخ و قريهء قارقن شش فرسخ و قريهء حيدرلى الوبرولى و قصبهء كورنه و قصبه اسپارتا ما بين هريك چهار فرسخ و قريهء كچىبرلى و قريهء دين و قواق و قوركوى ما بين هريك شش فرسخ و بلدهء دنزلى هفت فرسخ و قريهء سراكوى و اوقاقچى و قصبهء قيوچق ما بين هريك چهار فرسخ و قصبهء نازلى دو فرسخ و سلطان حصارى و مدينهء كوزل حصار و در آن نواحى و قصبات و بلاد بسيار ديده كه اكنون در نظر نيست و مراجعت به شهر بولدر نمود و از دنزلى الى بولدر چهار مرحله است قريهء چقر چهار فرسخ و قريهء افشار من بلوك حميد هشت فرسخ و قريهء كوفى سه فرسخ و بلدهء بلدر ده فرسخ در اثناى راه قراى بسيار و تلال بيشمار مشاهده شده كويا يك منزل ديكر در قريهء تكيه شد و از آنجا به قريهء كچىبرلى و به يك كوى و جاندره و دين لر آمد ما بين هريك چهار فرسخ و بعد بقصبه شيخلو و از آنجا به صندوقلى و از آنجا به قراحصار وارد شد و از شهر مذكور الى مدينهء قونيه هفت مرحله است و اكثر مسالك آن آسان و دهاتش فراوانست قريهء بلوادين نه فرسخ و قريهء صيفلى شش فرسخ و قصبهء ايلون و قادنخانى ما بين هريك پنج فرسخ و تات كوى هفت فرسخ و شهر قونيه سه فرسخ و از مدينهء مذكور الى قيصريّه چهارده مرحله است و در راه آن قراى بسيار و در بعضى منازل آن كوهسار است قريهء فارقن نه فرسخ و قريهء اسماعيل چهار فرسخ و قريه قرهبوامى و قصبهء اره كل ما بين هريك ده فرسخ و شهر اقسراى بيست فرسخ و قرائى كه ما بين آنست در نظر منست و قريهء صارى قرامان و پيراوغلى كوى معروفست هفت فرسخ و قصبه محور هشت فرسخ و قريهء حاجى بكتاش ولى چهار فرسخ و قريهء كنزين دوازده فرسخ و قصبهء آبنوس دو فرسخ و قصبهء كوركوب و آقچهشهر ما بين هريك دو فرسخ و قصبهء آقچهسو چهار فرسخ و شهر قيصريّه شش فرسخ و از مدينهء مذكوره الى سيواس هفت مرحله است در اثناى راه آن تلال فراوان و ليكن تردّدش آسانست قريهء سينا چهار فرسخ و قريهء يلاش و كره ما بين هريك پنج فرسخ و قريهء شرقشله شش فرسخ و قريه دبى پنج فرسخ و قريهء دولچه و سيواس ما بين هريك چهار فرسخ و از مدينهء مذكوره الى شهر ارزنجان يازده مرحله است و در اثناى راه آن دهات بسيار است و جبال سخت و جنكلهاى پردرخت دارد قريهء كوكدين سه فرسخ و قريه يار حصارى و قريهء زاره ما بين هريك پنج فرسخ و كمى بيلى شش فرسخ و بلوك اشقرا شش فرسخ و قريهء شبقراحصار هفت فرسخ و قريهء قوران ده فرسخ و قريه ضلع و قريهء ايلج ما بين هريك شش فرسخ و قريهء پوشك دوازده فرسخ و ارزنجان شش فرسخ و از شهر ارزنجان الى دياربكر جبال سخت و مسالك پردرخت دارد و در اثناى راه آن دهات فراوانست قريهء مزار على چهار فرسخ و قصبهء كماخ ده فرسخ و قريهء اوشن شش فرسخ و قريهء كجه كلى هشت فرسخ و قصبهء اكر چهار فرسخ و معدن دوازده فرسخ و ما بين او قراى آباد دارد و بلوك خواپت چهارده فرسخ و در اثناى راه آن آبادى فراوان دارد قريهء ملّاكوى چهار فرسخ و قريهء خان شش فرسخ و معدن ارغنى و ارغنى ما بين هركدام چهار فرسخ و قريهء شكرى خان هشت فرسخ و قريهء حيدرلى چهار فرسخ و قريهء حضرو هشت فرسخ و از آنجا الى شهروان در اثناى راه آن جبال فراوان و مسالك سخت و جنكلهاى پردرخت دارد قريهء بشلط چهار فرسخ و قريهء فلف و شيخ الآن و قصبهء موش و اركوتيك و نوشين و شهر بدليس و تتوان و بلدهء اخلاط و قصبهء الجواز ما بين هريك از آن پنج فرسخ و از الجواز بكشتى سوار شده در شبانهروز